पाशुपतसूत्रम्

॥ ॐ श्रीसच्चिदानन्दाय नमः ॥

अथ श्रीलकुलीशकृतं पाशुपतसूत्रम् ।

प्रथमोऽध्यायः ।

॥ पदार्थोपन्यासः ॥

अथातः पशुपतेः पाशुपतं योगविधिं व्याख्यास्यामः ॥ १.१ ॥

॥ भस्मप्रकरणम् एवं यमप्रकरणम् ॥

भस्मना त्रिषवणं स्नायीत ॥ १.२ ॥

भस्मनि शयीत ॥ १.३ ॥

अनुस्नानम् ॥ १.४ ॥

निर्माल्यम् ॥ १.५ ॥

लिङ्गधारी ॥ १.६ ॥

आयतनवासी ॥ १.७ ॥

हसितगीतनृत्तडुण्डुङ्कारनमस्कारजप्योपहारेणोपतिष्ठेत् ॥ १.८ ॥

महादेवस्य दक्षिणामूर्तेः ॥ १.९ ॥

॥ आयतनप्रकरणम् ॥

एकवासाः ॥ १.१० ॥

अवासा वा ॥ १.११ ॥

मूत्रपुरीषं नावेक्षेत्॥ १.१२ ॥

स्त्रीशूद्रं नाभिभाषेत्॥ १.१३ ॥

यद्यवेक्षेद्यद्यभिभाषेत् ॥ १.१४ ॥

उपस्पृश्य ॥ १.१५ ॥

प्राणायामं कृत्वा ॥ १.१६ ॥

रौद्रीं गायत्रीं बहुरूपीं वा जपेत् ॥ १.१७ ॥

अकलुषमतेः ॥ १.१८ ॥

चरतः ॥ १.१९ ॥

ततोऽस्य योगः प्रवर्तते ॥ १.२० ॥

॥ आधिकारिकम् ऐश्वर्यप्रकरणम् ॥

दर्शनश्रवणमननविज्ञानानि चास्य प्रवर्तन्ते ॥ १.२१ ॥

सर्वज्ञता ॥ १.२२ ॥

मनोजवित्वम् ॥ १.२३ ॥

कामरूपित्वम् ॥ १.२४ ॥

विकरणः ॥ १.२५ ॥

धर्मित्वं च ॥ १.२६ ॥

॥ षट्सूत्रीप्रकरणम् ॥

सर्वे चास्य वश्या भवन्ति ॥ १.२७ ॥

सर्वेषां चावश्यो भवति ॥ १.२८ ॥

सर्वांश्चाविशति ॥ १.२९ ॥

सर्वेषां चानावेश्यो भवति ॥ १.३० ॥

सर्वे चास्य वध्या भवन्ति ॥ १.३१ ॥

सर्वेषां चावध्यो भवति ॥ १.३२ ॥

॥ ऐश्वर्यनित्यत्वप्रकरणम् ॥

अभीतः ॥ १.३३ ॥

अक्षयः ॥ १.३४ ॥

अजरः ॥ १.३५ ॥

अमरः ॥ १.३६ ॥

सर्वत्र चाप्रतिहतगतिर्भवति ॥ १.३७ ॥

इत्येतैर्गुणैर्युक्तो भगवतो महादेवस्य महागणपतिर्भवति ॥ १.३८ ॥

॥ सद्योऽजातमन्त्रप्रकरणम् ॥

अत्रेदं ब्रह्म जपेत् ॥ १.३९ ॥

सद्योऽजातं प्रपद्यामि ॥ १.४० ॥

सद्योऽजाताय वै नमः ॥ १.४१ ॥

भवे भवे नातिभवे ॥ १.४२ ॥

भजस्व माम् ॥ १.४३ ॥

भवोद्भवः ॥ १.४४ ॥

द्वितीयोऽध्यायः ।

॥ आधिकारिकं कार्यकारणप्रकरणम् ॥

वामः ॥ २.१ ॥

देवस्य ॥ २.२ ॥

ज्येष्ठस्य ॥ २.३ ॥

रुद्रस्य ॥ २.४ ॥

कलितासनम् ॥ २.५ ॥

सार्वकामिक इत्याचक्षते ॥ २.६ ॥

॥ आनुषङ्गकं कार्यकारणप्रकरणम् ॥

अमङ्गलं चात्र मङ्गलं भवति ॥ २.७ ॥

अपसव्यं च प्रदक्षिणम् ॥ २.८ ॥

तस्मादुभयथा यष्टव्यः ॥ २.९ ॥

देववत्पितृवच्च ॥ २.१० ॥

उभयं तु रुद्रे देवाः पितरश्च ॥ २.११ ॥

॥ चर्याप्रकरणम् ॥

हर्षाप्रमादी ॥ २.१२ ॥

चर्यायां चर्यायाम् ॥ २.१३ ॥

माहात्म्यमवाप्नोति ॥ २.१४ ॥

अतिदत्तमतीष्टम् ॥ २.१५ ॥

अतितप्तं तपस्तथा ॥ २.१६ ॥

अत्यागतिं गमयते ॥ २.१७ ॥

तस्मात् ॥ २.१८ ॥

भूयस्तपश्चरेत् ॥ २.१९ ॥

नान्यभक्तिस्तु शङ्करे ॥ २.२० ॥

॥ वामदेवमन्त्रप्रकरणम् ॥

अत्रेदं ब्रह्म जपेत् ॥ २.२१ ॥

वामदेवाय नमो ज्येष्ठाय नमो रुद्राय नमः ॥ २.२२ ॥

कालाय नमः ॥ २.२३ ॥

कलविकरणाय नमः ॥ २.२४ ॥

बलप्रमथनाय नमः ॥ २.२५ ॥

सर्वभूतदमनाय नमः ॥ २.२६ ॥

मनोऽमनाय नमः ॥ २.२७ ॥

तृतीयोऽध्यायः ।

॥ विधिप्रकरणम् ॥

अव्यक्तलिङ्गी ॥ ३.१ ॥

व्यक्ताचारः ॥ ३.२ ॥

अवमतः ॥ ३.३ ॥

सर्वभूतेषु ॥ ३.४ ॥

परिभूयमानश्चरेत् ॥ ३.५ ॥

अपहतपाप्मा ॥ ३.६ ॥

परेषां परिवादात् ॥ ३.७ ॥

पापं च तेभ्यो ददाति ॥ ३.८ ॥

सुकृतं च तेषामादत्ते ॥ ३.९ ॥

तस्मात् ॥ ३.१० ॥

प्रेतवच्चरेत् ॥ ३.११ ॥

क्राथेत वा ॥ ३.१२ ॥

स्पन्देत वा ॥ ३.१३ ॥

मण्टेत वा ॥ ३.१४ ॥ (मन्देत वा)
श‍ृङ्गारेत वा ॥ ३.१५ ॥

अपितत्कुर्यात् ॥ ३.१६ ॥

अपितद्भाषेत् ॥ ३.१७ ॥

येन परिभवं गच्छेत् ॥ ३.१८ ॥

परिभूयमानो हि विद्वान्कृत्स्नतपा भवति ॥ ३.१९ ॥

॥ अघोरमन्त्रप्रकरणम् ॥

अत्रेदं ब्रह्म जपेत् ॥ ३.२० ॥

अघोरेभ्यः ॥ ३.२१ ॥

अथ घोरेभ्यः ॥ ३.२२ ॥

घोरघोरतरेभ्यश्च ॥ ३.२३ ॥

सर्वेभ्यः ॥ ३.२४ ॥

शर्वसर्वेभ्यः ॥ ३.२५ ॥

नमस्ते अस्तु रुद्ररूपेभ्यः ॥ ३.२६ ॥

चतुर्थोऽध्यायः ।

॥ विद्याज्ञानप्रकरणम् ॥

गूढविद्या तप आनन्त्याय प्रकाशते ॥ ४.१ ॥

गूढव्रतः ॥ ४.२ ॥

गूढपवित्रवाणिः ॥ ४.३ ॥

सर्वाणि द्वाराणि पिधाय ॥ ४.४ ॥

बुद्ध्या ॥ ४.५ ॥

॥ आधिकारिकम् असन्मानचरिप्रकरणम् ॥

उन्मत्तवदेको विचरेत लोके ॥ ४.६ ॥

कृतान्नमुत्सृष्टमुपाददीत ॥ ४.७ ॥

उन्मत्तो मूढ इत्येवं मन्यन्ते इतरे जनाः ॥ ४.८ ॥

॥ आनुषङ्गिकं असन्मानचरिप्रकरणम् ॥

असन्मानो हि यन्त्राणां सर्वेषामुत्तमः स्मृतः ॥ ४.९ ॥

इन्द्रो वा अग्रे असुरेषु पाशुपतमचरत् ॥ ४.१० ॥

स तेषामिष्टापूर्तमादत्त ॥ ४.११ ॥

मायया सुकृतया समविन्दत ॥ ४.१२ ॥

निन्दा ह्येषानिन्दा तस्मात् ॥ ४.१३ ॥

निन्द्यमानश्चरेत् ॥ ४.१४ ॥

अनिन्दितकर्मा ॥ ४.१५ ॥

सर्वविशिष्टोऽयं पन्थाः ॥ ४.१६ ॥

सत्पथः ॥ ४.१७ ॥

कुपथास्त्वन्ये ॥ ४.१८ ॥

अनेन विधिना रुद्रसमीपं गत्वा ॥ ४.१९ ॥

न कश्चिद्ब्राह्मणः पुनरावर्तते ॥ ४.२० ॥

॥ तत्पुरुषमन्त्रप्रकरणम् ॥

अत्रेदं ब्रह्म जपेत् ॥ ४.२१ ॥

तत्पुरुषाय विद्महे ॥ ४.२२ ॥

महादेवाय धीमहि ॥ ४.२३ ॥

तन्नो रुद्रः प्रचोदयाथत् ॥ ४.२४ ॥

पञ्चमोऽध्यायः ।

॥ योगिलक्षणम् ॥

असङ्गः ॥ ५.१ ॥

योगी ॥ ५.२ ॥

नित्यात्मा ॥ ५.३ ॥

अजः ॥ ५.४ ॥

मैत्रः ॥ ५.५ ॥

अभिजायते ॥ ५.६ ॥

इन्द्रियाणामभिजयात् ॥ ५.७ ॥

रुद्रः प्रोवाच तावत् ॥ ५.८ ॥

॥ शून्यागारगुहाप्रकरणम् ॥

शून्यागारगुहावासी ॥ ५.९ ॥

देवनित्यः ॥ ५.१० ॥

जितेन्द्रियः ॥ ५.११ ॥

षण्मासान्नित्ययुक्तस्य ॥ ५.१२ ॥

भूयिष्ठं सम्प्रवर्तते ॥ ५.१३ ॥

भैक्ष्यम् ॥ ५.१४ ॥

पात्रागतम् ॥ ५.१५ ॥

॥ योगपदार्थप्रकरणम् ॥ (योगविषयक वस्तु प्रकरणम्)

मांसमदुष्यं लवणेन वा ॥ ५.१६ ॥

आपो वापि यथाकालमश्नीयादनुपूर्वशः ॥ ५.१७ ॥

गोधर्मा मृगधर्मा वा ॥ ५.१८ ॥

अद्भिरेव शुचिर्भवेत् ॥ ५.१९ ॥

सिद्धयोगी न लिप्यते कर्मणा पातकेन वा ॥ ५.२० ॥

ऋचमिष्टामधीयीत गायत्रीमात्मयन्त्रितः ॥ ५.२१ ॥

रौद्रीं वा बहुरूपीं वा ॥ ५.२२ ॥

अतो योगः प्रवर्तते ॥ ५.२३ ॥

ओङ्कारमभिध्यायीत ॥ ५.२४ ॥

हृदि कुर्वीत धारणाम् ॥ ५.२५ ॥

ऋषिर्विप्रो महानेषः ॥ ५.२६ ॥

वाग्विशुद्धः ॥ ५.२७ ॥

महेश्वरः ॥ ५.२८ ॥

॥ दुःखान्तप्रकरणम् ॥

(…..) ॥ ५.२९ ॥

श्मशानवासी ॥ ५.३० ॥

धर्मात्मा ॥ ५.३१ ॥

यथालब्धोपजीवकः ॥ ५.३२ ॥

लभते रुद्रसायुज्यम् ॥ ५.३३ ॥

सदा रुद्रमनुस्मरेत् ॥ ५.३४ ॥

छित्त्वा दोषाणां हेतुजालस्य मूलम् ॥ ५.३५ ॥

बुद्ध्या ॥ ५.३६ ॥

सञ्चित्तम् ॥ ५.३७ ॥

स्थापयित्वा च रुद्रे ॥ ५.३८ ॥

एकः क्षेमी सन्वीतशोकः ॥ ५.३९ ॥

अप्रमादी गच्छेद्दुःखानामन्तं ईशप्रसादात् ॥ ५.४० ॥

॥ ईशानमन्त्रप्रकरणम् ॥

अत्रेदं ब्रह्म जपेत् ॥ ५.४१ ॥

ईशानः सर्वविद्यानाम् ॥ ५.४२ ॥

ईश्वरः सर्वभूतानाम् ॥ ५.४३ ॥

ब्रह्मणोऽधिपतिर्ब्रह्मा ॥ ५.४४ ॥

शिवो मे अस्तु ॥ ५.४५ ॥

सदा ॥ ५.४६ ॥

शिवः ॥ ५.४७ ॥

इति श्रीलकुलीशकृतं पाशुपतसूत्रम् ।

॥ शुभम् ॥